Leśnica zachwyca, a Lissa intryguje

Leśnica zachwyca, a Lissa intryguje
07.12.2017

Tętniąca kulturalnym życiem Leśnica jest fantastycznym miejscem wytchnienia od miejskiego zgiełku. To wrocławskie osiedle, skrywa w sobie fenomenalne królewskie historie, moc zieleni i spokój codziennego życia.

Tajemnicza i urokliwa Lissa

Leśnica, niegdyś zwana Deutsch Lissa to wyjątkowa zachodnia część Wrocławia. Osiedle jest zabytkiem samym w sobie, bowiem na listę dziedzictwa narodowego wpisany został znajdujący się tam XII wieczny zamek Piastów, okalający go park, kościół św. Jadwigi, ale i cały układ urbanistyczny latami tworzony przez pokolenia niebanalnych gospodarzy.

Swą niepisaną odrębność „małego miasteczka” Leśnica zachowała do dziś dzień. Oficjalnie w 1928 roku przyłączona do Wrocławia, a wciąż uzusem językowym jest wyjazd „do Leśnicy”, w odróżnieniu do sąsiadujących osiedli, które funkcjonują w standardowym połączeniu np. „na Stabłowice”. Na próżno tu szukać lingwistycznego zbiegu okoliczności czy wygody. Leśnica to wyjątkowe miejsce, w którego historia sięga XII wieku, kiedy to po rozbiciu dzielnicowym w 1138 roku powstawały nowe osady. Pierwsze piśmienne wzmianki o Lesnitz pochodzą z łacińskiego pisma śląskiego księcia Henryka III Białego z 1266 roku. O Leśnicy wspominają także słynne księgi henrykowskie z XIII wieku, wpisane dziś na listę „Pamięć Świata” UNESCO. Przez stulecia nazwa osady, później grodu kasztelańskiego, przybierała różne formy, Lesnyc, Lesnicza, Lesnicz w XIII wieku, była również XV-wieczna Lesna, która następnie aż do 1948 roku pozostała Lissą. Taką samą niemiecką nazwę nosiło wówczas Leszno, co w konsekwencji poskutkowało dopełnieniem nazwy Leśnicy do Deutsch Lissa, a Leszna - Polnisch Lissa.

Królewskie historie

Dzieje Leśnicy najlepiej odzwierciedlają losy powstałego na jej terenie zabytkowego pałacu, który dziś jest obowiązkowym punktem na Europejskim Szlaku Zamków i Pałaców. Otóż, Leśnica była ważnym miejscem na mapie rodu Piastów. Powstały w XII wieku zamek zamieszkiwał Bolesław Wysoki, wnuk Bolesława Krzywoustego, który w nim też zakończył swój żywot w 1201 roku. W pozostawionym testamencie zadecydował, że miejscowość, w której umrze powinna zostać przekazana w darze cystersom z opactwa w Lubiążu. Jednak jego syn, Henryk I Brodaty, z racji swych licznych podróży między Wrocławiem a Legnicą zapragnął posiadania własnej rezydencji w tej okolicy – zamek w Leśnicy był do tego idealny. Henryk Brodaty ze swoją małżonką, później świętą, Jadwigą Śląską dwukrotnie spędzili w Leśnicy święta Bożego Narodzenia 1230 i 1231. Imieniem księżnej (zmarłej w pobliskiej Trzebnicy) nazwany został urokliwy Kościół św. Jadwigi.

Zamek upodobał sobie później Henryk Probus, który w 1270 roku nadał Leśnicy status grodu rycerskiego i ustanawiając zasady jego funkcjonowania. Bywali w nim ostatni Piastowie z wrocławskiej linii rodu, aż bo Henryka VI, który w Pojawiali się tam również. Ostatnim z rodu wrocławskich Piastów, który bywał w zamku w Leśnicy był Henryk VI, który jego murach debatował z czeskim władcą Janem Ślepym Luksemburskim o losach Śląska. Finalnie, po bezpotomnej śmierci Ludwika II Jagiellończyka zamek wraz z całym księstwem stał się częścią królestwa Czech, jednak bardzo szybko Leśnica została sprzedana z 300 praskich groszy wrocławskiemu mieszczaninowi Gysko de Reste.

Kolejny rozdział leśnickiej historii to świetlane czasy Habsburskie. W 1563 roku na zamku przebywał sam cesarz Maksymilian II Habsburg. Nie miał on jednak okazji widzieć ufortyfikowanej przepychem siedziby rodowej hrabiego von Hörnig, który przebudował zamek w 1610 roku, nadając mu do dziś widoczny barokowy charakter. Pałac, który zamkiem zwany jest jedynie potocznie, uległ ogromnym zniszczeniom podczas wojny trzydziestoletniej. Dopiero w pierwszej połowie XVIII wieku został kupiony przez Zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą i przebudowany w latach 1735–1740 pod kierownictwem architekta Christopha Hacknera. Wówczas na obecnym placu Świętojańskim stanął pomnik Matki Boskiej i św. Jana Nepomucena.

W połowie XVIII wieku Leśnica wraz z większą częścią Śląska staje się częścią Królestwa Prus, a potem Cesarstwa Niemieckiego. To wówczas wnętrze zamku zyskało styl rokoko. Kwaterowali w nim wówczas austriaccy oficerowie, których wedle legendy wieczorem 5 grudnia 1757 roku pojmać miał sam Fryderyk II Wielki. Podczas wojen napoleońskich w Leśnicy kwaterowały wojska francuskie i bawarskie, pojawił się też nawet książę Hieronim Bonaparte. W kolejnych dwóch stuleciach zamek zmieniał właścicieli zgodnie z ich testamentami aż do 1944 roku, w którym zakończyła się spadkobiercza linia von Wylich und Lottum. Dziełem opatrzności zamek leśnicki nie ucierpiał podczas II wojny światowej, zaraz po niej był opuszczony, a jego przebudowę rozpoczęto dopiero po pożarze w latach 50. XX wieku. Dziś duch wciąż historii pozostaje w tajemniczych pałacowych murach, choć są i tacy co sądzą, że pojawia się tam też prawdziwy duch krwawego hrabiego von Forno – to jednak legenda dla fascynatów dreszczyków grozy. Mniej ekstremalne, ale wciąż fantastyczne emocje dostarcza mieszczące się tam dziś Centrum Kultury „Zamek”.


A może tak… Mieszkanie w Leśnicy?

Oddalona zaledwie 10 km od centrum Wrocławia Leśnica, często kojarzy się jedynie z kawalkadą samochodów przetaczających się ulicą Średzką i korkami w okolicach Glinianek. Wystarczy jednak odrobina cierpliwości dla zmotoryzowanych (już powstaje obwodnica), lub przyjemna podróż tramwajem aby znaleźć się w miejscu, które każdy pokocha od pierwszego wejrzenia. Malownicze uliczki, którymi można błądzić bez końca, co rusz odnajdując nowe architektoniczne detale z czasów największej świetności Lissy.

Bez wątpienia obowiązkowym punktem na mapie Leśnicy jest przepiękny park, wpisany wraz z zespołem pałacowym do rejestru zabytków. Jest to najdalej wysunięta na zachód zielona część Wrocławia. Park leśnicki stanowi część Lasu Mokrzańskiego wraz, z którym tworzy korytarz ekologiczny z wyznaczającą jego wschodnia granicę, rzeką Bystrzycą. To 21 hektarów naturalnego wytchnienia z labiryntem grabowym, stawami, wyjątkowymi gatunkami drzew i placem zabaw dla najmłodszych. Spacer można zakończyć aż na osiedlu Stabłowice, do którego prowadzi kładka nad Bystrzycą. Oczywiście najważniejszym punktem w południowej części parku jest znany już dobrze pałac leśnicki. Dziś znajduje się w nim bardzo prężnie działające Centrum Kultury „Zamek”. Kalendarz imprez obfituje w wystawy, warsztaty i spotkania tematyczne. Tradycją tego miejsca stał się również odbywający się od 2010 roku „Festiwal Dobrego Piwa”, który dziś w ciągu 3 dni odwiedza nawet 80 tysięcy osób. Dla amatorów tego trunku, w trakcie festiwalu odbywa się także giełda birofilistyczna oraz Live Beer Blogging.

Leśnica na każdym kroku potrafi zaskakiwać. Mimo liczby mieszkańców sięgającej ok. 22 tysięcy posiada boisko piłkarskie z trybują dla tysiąca widzów, sportowe emocje sięgają tam zenitu. W tej części Wrocławia znajdziemy również tor żużlowy, korty tenisowe… i pamiętajmy, że to rzut beretem na Glinianki, gdzie teraz skosztować można nieco bardzo ekstremalnych emocji na wyciągu wakeboard-owym.

Przechodząc na drugą stronę ulicy, vis a vis wspomnianego leśnickiego stadionu, w mgnieniu oka ponownie można się przenieść w historyczną opowieść. Przy ulicy Jeleniogórskiej znajduje się mały, niepozorny budynek przypominający nieco obdrapany kiosk. Ta skromna budowla frapuje niejednego architekta, który oczami wyobraźni widzi zniszczoną w trakcie wojny przepiękną własność zamożnych Meisnerów, którzy prowadzili sklep z delikatesami i chemią domową. Z tym miejscem, przy zbiegu ówczesnych Berliner Chaussee i Hirschberger, i z tą rodziną wiąże się ważna dla mieszkańców Leśnicy historia. Bowiem w tym właśnie domu w 1933 roku przyszedł na świat Joachim, którego kapłańskie losy coraz bardziej oddalały od Wrocławia, ale przybliżały do purpury. Arcybiskup Joachim Meisner, już jako duszpasterz regularnie powracał do Leśnicy wspomagając materialnie jej mieszkańców, dbał o historię tego miejsca jego zabytki i jednocześnie pielęgnował relacje polsko-niemieckie. Zmarły w lipcu 2017 kardynał Meisner jest kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Rzeczpospolitej Polskiej oraz doktorem honoris causa KUL.

Leśnica to miejsce wielkich ludzi i ważnych momentów. To naprawdę wyjątkowe miejsce, w którym życie toczy się własnym spokojnym rytmem otoczone historycznym duchem. Ta nieco zapomniana zachodnia perła Wrocławia zasługuje na wiele uwagi – nic tylko wskakiwać w słynną dziesiątkę i pozwolić się ponieść habsburskim luksusom.    

KONTAKT
BIURO SPRZEDAŻY

GODZINY OTWARCIA:
9:00 - 16:00 w dni robocze
E-MAIL: biuro@wpb.wroc.pl
TEL. (71) 342-88-80
TEL. 504-439-651
TEL. 517-116-956

SEKRETARIAT
E-MAIL: sekretariat@wpb.wroc.pl
TEL. (71) 342-50-21
Na tej stronie wykorzystujemy ciasteczka (ang. cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies, umieszcza je w pamięci Twojego urządzenia.